• Nombre de visites :
  • 3824
  • 24/2/2015
  • Date :

Gencin Akli ve İdraki Yetenekleri

  • gencin akli ve idraki yetenekleri

İnsanın zekâ, akıl ve idraki yetenekleri gençlik döneminde faaliyete geçer ve daha da olgunlaşır.
Genç bundan önceki döneminde yani çocukluk evresinde, söylenenlere hemen inanıp, onları ezberleyen bir kişi iken ergenlik ile gençliğeadım attığında olayları analiz etme yeteneğini kazanır. Bu yüzden, kişiye dini meseleleri ve helal-haram ilişkisini öğretmek için en iyi fırsat bu dönemdir. Bastani bu konuyla ilgili olan rivayetlere dayanarak şunları yazmıştır:
"Onsekiz yaşın akli ve zekâ becerileri, bizim buluğ çağının gelişimdeki öneminin farkına varmamızı sağlıyor. Bu dönem aklın gelişmesinin son evresi sayılmaktadır." [1]
Elbette unutmamak gerekir ki bazı rivayetlerde aklın gelişimi 21 ve 28 yaş olarak değerlendirilmiştir. Örneğin İmam Cafer-i Sadık'tan (a.s) gelen bir rivayet şu şekildedir:
"Çocuğun süt dişleri yedi yaşında dökülür ve o çocuk dokuz yaşında namaza çağırılmalıdır. On yaşında çocukların yatakları birbirinden ayrılmalıdır. Yirmibir yaşında boyu son noktaya ulaşmakta ve yirmisekiz yaşında akli gelişimi tamamlanmaktadır, artık bundan sonra tecrübeler ve ilmi birikimler artar." [2]
Elbette yirmisekiz yaşından sonra da aklın gelişmesi konusunda bazı dönemlere işaret edilmiştir mesela 33 yaş, 35 yaş, 40 yaş ve son olarak da 65 yaş ama araştırmacılara göre bunlar aklın kemale erip, pişmesi içindir yani gelişmesi için değil.[3]
Masumların gençlere fikir danışmak ve onlara nispi sorumluluklar verilmek suretiyle onları sorumlu tutmak ve ilim edinmelerine yönelik tavsiyeleri bu önemli konuya işaret eder. İmam Ali (a.s) gençlerin keskin zekâlarını yaşlılardan daha önde görmekte ve onların da fikirlerinin alınmasını tavsiye ederek şöyle buyuruyor:
"Ne zaman fikir danışmaya ihtiyaç duyarsan önce onu gençlere götür ki, onlar kıvrak zekâları ile ona hemen çözüm bulsunlar.Sonra yaşlılara götür ki onu etraflıca değerlendirsinler. Çünkü yaşlıların deneyim ve tecrübeleri daha fazladır." [4]
Konumuzun başında gençlik hakkında yaptığımız açıklamadada bahsettiğimiz gibi bu evre buluğ çağındankırk yaşına kadar olan bir süreçtir.Mezkûr rivayetler bu dönemde gencin akli yetilerinin geliştiğinin birer göstergesidir. Elbette bu yavaş bir süreçtir ve yaş ilerledikçe artmaktadır.
Gençliğin bu özelliği birçok bilim adamının da dikkatini çekmektedir. Alman filozof ve araştırmacı Albert Schweitzer bu dönemi "Aklın gelişmesi" olarak değerlendirirken Sociedad ise "Çocukluktan çıkış ve akıl tahtına oturmak" olarak görmektedir. Amerikalı psikolog Lawrence Kohlberg, "Aklın olgunlaşması" olarak adlandırdığı bu dönemi psikolog ve eğitimci olan Morris Debs ise "Düşünce ufkunun hızlı gelişmesi" olarak yorumlar. [5]


[1] Bastani, İslam ve Psikoloji, S. 120
[2] Hurr-i Amuli, Muhammed bin Hasan, VesailuşŞi’a, C.19, S.364, 24770. rivayet
[3] Bastani, İslam ve Psikoloji, S. 122
[4] İbn-i EbilHadid, Nehcul Belaga Şerhi, C. 2, S. 338
[5] III. Eğitim ve Öğretim Sempozyumu Makaleler, Gençlik ve Çocuklarda Terbiyenin Yeri, S. 104

Dindar Genç, Allah’ın İftihar ve Kıvanç Kaynağıdır
Gençlerin Kendilerini Tanımaları

  • Yazdır

    Arkadaşlarına gönder

    Yorumlar (0)